Belediye Reisi Kumar Oynayanlara Ne yapıyordu

Şehremaneti, Şehremini ve Şehir Meclisi adında iki organa sahip olarak kuruldu. Yürütme organı durumundaki şehremini, Bâbıâli’nin seçimi ve padişahın iradesi ile atanırdı. İlk şehremini olarak, Zabtiye müşirliği ve Amasya mutasarrıflığı görevlerinde bulunmuş Salih Paşa atandı. Dördüncü şehremini Hüseyin Hasib Bey’in atanmasında olduğu gibi Bâbıâli devreden çıkarılarak, doğrudan padişah tarafından yapılan atamalar da görülmektedir.

19. yüzyılın sonra İstanbul’un belediye reislerinden Hüseyin Bey, kahvede iskambil oynamaya giden bir seyyar ekmekçiyi cezalandırmak için atının yerine bağlattı. Seyyar sırtındaki ekmek küfeleriyle bekledi.

Osmanlı Dönemi (Şehreminiler)

Şehremini Görev Başlangıcı Görev Bitişi
1 Pepe Salih Paşa 13 Temmuz 1855 4 Kasım 1855
2 Hacı Hüsam Efendi 3 Kasım 1855 23 Şubat 1856
3 Osman Raşid Paşa 24 Şubat 1856 18 Haziran 1858
4 Hüseyin Bey 19 Haziran 1858 1 Mayıs 1860
5 Ahmed Şükrü Bey 12 Mayıs 1860 14 Nisan 1862
6 Hacı Ahmed Efendi 22 Nisan 1862 22 Haziran 1862
7 Hüseyin Bey 22 Haziran 1862 16 Mart 1868
8 Server Paşa 7 Mart 1868 6 Temmuz 1870
9 Haydar Efendi 18 Temmuz 1870 30 Ağustos 1872
10 Ali Rıza Bey 21 Eylül 1872 10 Mayıs 1873
11 Besim Bey 12 Mayıs 1873 23 Ağustos 1873
12 Ali Paşa 23 Ağustos 1873 12 Temmuz 1874
13 Hekim İsmail Paşa 15 Temmuz 1874 1 Ekim 1874
14 Fevzi Bey 2 Ekim 1874 30 Ekim 1874
15 Hekim İsmail Paşa 30 Ekim 1874 24 Mart 1875
16 Şevket Bey 25 Mart 1875 24 Mayıs 1875
17 Ali Kabuli Paşa 30 Mayıs 1875 19 Temmuz 1875
18 Cenanizade Mehmed Kadri Paşa 19 Temmuz 1875 10 Eylül 1875
19 Halet Paşa 10 Eylül 1875 22 Aralık 1875
20 Cenanizade Mehmed Kadri Paşa 24 Aralık 1875 28 Kasım 1876
21 Refik Ali Rıza Bey 28 Kasım 1876 14 Kasım 1878
21 Galib Paşa 20 Kasım 1878 28 Mart 1879
22 Ahmet Rasim Paşa 30 Mart 1879 20 Nisan 1879
23 Reşid Paşa 20 Nisan 1879 5 Ağustos 1879
24 Rıza Paşa 6 Ağustos 1879 29 Kasım 1879
25 Mehmed Arif Paşa 30 Kasım 1879 2 Mart 1880
26 Rıza Paşa 4 Mart 1880 30 Mart 1881
27 Ahmed Mazhar Paşa 2 Nisan 1881 21 Eylül 1890
28 Rıdvan İsmail Paşa 22 Eylül 1890 23 Mart 1906
29 Reşid Mümtaz Paşa 14 Haziran 1906 18 Temmuz 1908
30 Şerif Mehmed Rauf Paşa 19 Temmuz 1908 27 Temmuz 1908
31 Ziver Bey 28 Temmuz 1908 16 Mart 1909
32 Hazım Bey 17 Mart 1909 13 Temmuz 1909
33 Halil Ethem Bey 20 Temmuz 1909 6 Ocak 1910
34 Mehmet Tevfik Biren 8 Ocak 1910 19 Mayıs 1910
35 Subhi Bey 25 Mayıs 1910 26 Temmuz 1911
36 Hüseyin Kazım Bey 21 Temmuz 1911 27 Ağustos 1911
37 Tevfik Bey 28 Ağustos 1911 18 Ağustos 1912
38 Cemil Topuzlu 18 Ağustos 1912 7 Kasım 1914
39 İsmet Bey 8 Kasım 1914 3 Şubat 1915
40 İsmail Canbulat 4 Şubat 1915 29 Nisan 1915
41 Bedri Bey 30 Nisan 1915 7 Temmuz 1917
42 Sezai Bey 8 Temmuz 1917 17 Ağustos 1918
43 Cemil Topuzlu 28 Ağustos 1918 15 Aralık 1918
44 Yusuf Ziya Bey 18 Aralık 1918 4 Mayıs 1919
45 Cemil Topuzlu 5 Mayıs 1919 28 Şubat 1920
46 Hayreddin Bey 2 Mart 1920 17 Nisan 1920
47 Salim Paşa 18 Nisan 1920 2 Aralık 1920
48 Yusuf Razi Bey 5 Aralık 1920 23 Şubat 1921
49 Mehmed Ali Bey 24 Şubat 1921 5 Temmuz 1921
50 Celal Bey 7 Temmuz 1921 4 Mart 1922
51 Mehmed Ziyaeddin Bey 5 Mart 1922 13 Nisan 1923

İstanbul’un artan yerel hizmet problemleri karşısında dönemin merkezî yönetimi, yeni belediye modeli arayışına girdi. Hükûmete göre, Avrupa şehirlerindeki belediye yönetiminin İstanbul’a uygulanması konusunda Şehremaneti başarısız olmuştu. Bunun temel nedeni, Şehir Meclisi’ni teşkil eden üyelerin belediye yönetimi konusunda yeterli bilgi ve tecrübeden yoksun olması olarak görülüyordu. Ayrıca, yoğun iş yükü nedeniyle Şehir Meclisi, İstanbul’un yeni belediye yapısı konusunda somut bir model ortaya koyamamıştı. Bunun üzerine, İstanbul’un yeni belediye modelini hazırlamak için Osmanlı ve yabancı devlet vatandaşlarından, İstanbul’da ikamet eden ve belediye işleri konusunda bilgi sahibi kişilerden bir komisyon oluşturulması fikri ileri sürüldü. 15 Padişah tarafından da bu önerinin uygun bulunması sonucu 1856’da çıkarılan irade-i seniyye ile İntizam-ı Şehir Komisyonu (Commission Municipale) kuruldu. Başkanlığına Emin Muhsin Efendi’nin atandığı komisyon; Antuan Alyon, Kamondo, Hüseyin Hüsam, Rovelaki, Ferhad, Mıgırdıç, Harmanos Veledi Yusuf, Mehmed Salih, Franko Ben Bericole, Refik Mustafa adlı üyelerden meydana geliyordu.

Şehreminleri içinde görev süresi 1-3 yıl arasında olanların sayısı 13’tü. Bunun yanında istisnai bir durum olarak I. Meşrutiyet Dönemi’nde Ahmed Mazhar Paşa yaklaşık 10 yıl ve yine aynı dönemde Rıdvan Paşa 15 yıl şehreminliği yaptı. Şehreminliğini iki kez yapma şansını yakalayanlar; Hüseyin Hasib Bey, İsmail Paşa, Kadri Paşa, Yusuf Rıza Paşa, Ahmed Tevfik Bey ve Cemil Paşa’dır. Rıdvan Paşa 15,5 yıl ile en fazla, Şerif Mehmed Rauf Paşa ise 9 gün ile en az görevde kalan şehremini oldu.

Önceki İçerikBeyin Tümörü Nedir
Sonraki İçerikBarış Kelimenin Zıt – Karşıt Anlamı Nedir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here